Skip to content

Phân quyền quản lý nhân lực trong doanh nghiệp

by on May 10, 2010

Cách đây một thập niên, các chủ doanh nghiệp thường chú tâm đến vấn đề kinh doanh – tiếp thị hay tài chính – kế toán. Những năm gần đây, người ta quan tâm nhiều hơn đến yếu tố con người trong phát triển sản xuất kinh doanh.


Photobucket
Trừ các công ty có quy mô lớn, hoạt động bài bản, do không nhìn thấy lợi ích lâu dài mà chỉ suy xét dưới góc độ chi phí trước mắt, hầu hết các công ty tư nhân nhỏ và vừa ở Việt Nam đều rất ngần ngại khi đầu tư cho bộ phận nhân sự.

Ở những công ty này, hệ thống điều hành hầu như chỉ nằm trong tay một người. Mọi việc lớn nhỏ đều phải báo cáo và do người này quyết định khiến họ luôn bị công việc thường nhật đeo bám và không còn thời gian cho những việc dài hơi khác. Hệ thống quyền lực đôi khi lại rơi vào vài người mà ranh giới không rõ ràng khiến nhân viên vô cùng bối rối, không biết phải nghe lệnh ai. Có trường hợp lãnh đạo can thiệp vào công việc của cấp dưới mặc dù đã giao việc ấy cho họ.

Lối làm việc này khiến nhân viên ngày càng trở nên thụ động, cứng nhắc, thiếu tự tin. Khi nhân viên cảm thấy không được tin tưởng và không có cơ hội tiến thân thì sức đóng góp của họ cũng ngày càng giảm thiểu. Cơ cấu tổ chức như vậy vẫn tồn tại đối với quy mô sản xuất kinh doanh nhỏ, tập trung, ít người và ít phức tạp về chuyên môn do nó cũng có lợi điểm là người chủ an tâm rằng con thuyền kinh doanh được lèo lái bởi bàn tay của những người góp vốn.

Xu thế phát triển không cho phép một ai đứng tại chỗ mà vẫn duy trì được vị trí như ban đầu, khi mà nhu cầu khách hàng ngày càng thay đổi cùng với áp lực cạnh tranh ngày càng khốc liệt. Để duy trì hay chiếm lĩnh vị trí cao hơn trên thị trường, phải mở rộng quy mô sản xuất kinh doanh, đầu tư trang thiết bị và công nghệ tiên tiến.

Muốn thế, lực lượng lao động, hệ thống quản lý và trình độ quản lý của các cấp cũng phải đáp ứng kịp thời với sự đổi mới này. Người đứng đầu công ty lúc này không còn đủ thời gian, tâm trí và sức lực để ôm đồm mọi việc nữa. Họ phải biết chọn lựa nên quản cái gì, biết cái gì, làm cái gì và nhất là biết dùng ai, dùng gì để có được hiệu quả sản xuất kinh doanh cao nhất.

Ngày nay, nhân lực được coi là nguồn tài nguyên quý giá mà công ty phải đầu tư, vun trồng và chăm sóc kỹ lưỡng. Đó cũng là lý do tại sao nhiều công ty nước ngoài đã điều chỉnh tên gọi bộ phận nhân sự (Personnel Department) thành bộ phận phát triển nguồn nhân lực (Human Resource Development Department).

Để có người phụ trách văn phòng, trong đó bao gồm cả công tác nhân sự, các công ty nhỏ thường thành lập phòng hành chính – nhân sự, còn ở những đơn vị mới hoạt động thì đôi khi giám đốc hay một phó giám đốc sẽ kiêm luôn việc này. Dù cơ cấu hay quy mô như thế nào thì những công việc như hoạch định, tuyển chọn nhân lực và sau đó là sử dụng, đào tạo hay khen thưởng, đề bạt vẫn phải thực hiện tùy theo mức độ khác nhau.

Khác với khu vực hành chính sự nghiệp nhà nước, nhu cầu quản lý và phát triển nhân lực trong các đơn vị sản xuất thuộc khu vực kinh tế tư nhân ngày càng nặng nề do yêu cầu sản xuất kinh doanh, do cạnh tranh nhân lực và do nhu cầu ngày càng cao của nhân viên. Người phụ trách lĩnh vực này thường hay phải lo toan những công việc hành chính, xử lý sự vụ hàng ngày nên thường không quán xuyến nổi hoặc không sâu sát để có thể chăm sóc chu đáo nguồn nhân lực này.

Khi ấy, bắt đầu phát sinh những sự việc lúc đầu thì nhỏ nhưng nếu không được giải quyết rốt ráo sẽ ngày càng phức tạp và hậu quả là gánh nặng ấy đè lên vai các trưởng bộ phận – nhất là những người trực tiếp điều hành nhân viên từ cấp tổ trưởng đến quản đốc – vì tư tưởng bất an sẽ tác động trực tiếp đến hiệu quả lao động của đội nhóm mà họ phụ trách.

Khoảng trống trong quản lý và trách nhiệm phát triển nhân lực xảy ra khi mọi người, nhất là hầu hết các trưởng bộ phận, đều có thói quen nghĩ rằng “đó là việc của bộ phận nhân sự” hay “tôi đâu có được giao việc ấy?”, thậm chí có người nghĩ “tôi đâu biết làm việc ấy” hay “tôi làm tốt việc ấy liệu có ai biết không?”.

Theo ý kiến người viết, việc giao một phần nhiệm vụ quản lý nhân lực cho các trưởng bộ phận hoàn toàn phù hợp với bối cảnh hiện nay vì họ có chuyên môn riêng cộng với sự sâu sát và cập nhật thực tiễn sản xuất, kinh doanh.

Như vậy, nguyên tắc “ai làm việc chuyên môn của người ấy” sẽ không còn hiệu lực nữa mà thay vào đó là “ai làm tốt, kịp thời và hiệu quả nhất” sẽ được chọn. Tùy theo phong cách làm việc của mỗi công ty mà tỷ trọng công việc và tầm quan trọng của trưởng bộ phận trong công tác nhân sự có khác nhau nhưng không thể phủ nhận tầm quan trọng của công tác nhân sự này đối với hiệu quả hoạt động của công ty và chính từng bộ phận ấy.

Như vậy, cơ cấu tổ chức trong các công ty có sự phân công hoàn toàn theo chức năng không còn thịnh hành nữa mà mỗi bộ phận, mỗi nhân viên thường phải làm nhiều chức năng cùng một lúc. Và để giảm chi phí, tăng hiệu quả và kích thích sự đóng góp của nhân viên, xu hướng phân quyền trong cơ cấu đa chức năng đã và đang được áp dụng khá phổ biến ở nhiều nơi. Trong đó việc xây dựng hệ thống quản lý, chuẩn hóa các hoạt động và yếu tố con người trong bộ máy công ty đóng vai trò quyết định với sự cộng tác của các trưởng bộ phận – những người góp phần tích cực để bộ máy quản lý nhân lực công ty vận hành hiệu quả.

From → Uncategorized

Leave a Comment

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: